سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

127

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

كه آن امرى است حسّى و مستعارله عبارتست از تبليغ و رساندن و قدر جامع بين ايندو تأثير و نفوذ مىباشد و بدون ترديد ايندو ( مستعارله و جامع ) عقلى هستند . بنابراين معناى آيه چنين مىشود : بيان نما مطلب را بيان كردنى كه محو شدنى و از بين رفتنى نباشد همانطوريكه وقتى شيشه را شكستى ديگر ملتئم نشده و اجزاء خورد شده بهم متّصل نميشوند . و معناى [ و امّا عكس ذلك ] اينستكه : طرفين استعاره مختلف بوده و مستعارله حسّى و مستعارمنه عقلى باشد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده : انّا لمّا طغى الماء حملناكم فى الجارية ( زمانيكه دريا طغيان نمود ما شما را در كشتى نشانديم ) . در اين آيه شريفه مستعارله عبارتست از [ كثرت ماء ] و آن امرى است حسّى و مستعارمنه تكبّر بوده و قدر جامع استعلاء بيرون از حدّ بوده و اين هردو عقلى ميباشند . شرح فارسى : توضيح قوله : فاصدع بما تؤمر : آيه ( 94 ) از سوره حجر . قوله : لا تنمحى : يعنى محو نشود . قوله : انّا لمّا طغى الماء الخ : آيه ( 11 ) از سوره الحاقه . متن و باعتبار اللّفظ قسمان ، لانّه انكان اسم جنس فاصليّة كاسد و قتل و الّا كالفعل و ما يشتق منه و الحروف . شرح عربى ( و باعتبار اللّفظ ) المستعار ( قسمان لانّه ) اى اللفظ